چکاپ کامل
آزمایش چکاپ کامل برای مردان و زنان یکی از الزامات جدی و مفید برای بدن است. معمولا پیشنهاد میشود که در سال، حداقل دو مرتبه چکاپ انجام شود.
در این مقاله همه چیز درباره آزمایش چکاپ کامل را زیر ذره بین گرفته و خواهیم گفت این آزمایش کلی شامل چه مواردی میشود.
آزمایش چکاپ کامل در واقع برای تشخیص به موقع و امر مهم پیشگیری از برخی خطرات و مشکلات احتمالی انجام میشود. در این آزمایش میزان مواد معدنی در خون، ویتامینها، عملکرد کلی غدد و دستگاههای مختلف بدن مورد آزمایش قرار میگیرد و اگر در میزان شاخص طبیعی آنها اختلالی مشاهده شود، نیاز به آزمایشات دقیقتر و تخصصی تر خواهد بود.
تفاوت چکاپ مردان و زنان
همپوشانی زیادی بین آزمایش چکاپ مردان و زنان وجود دارد و اغلب این آزمایشها بین هر دو مورد یکسان و مشابه است.
طبیعتا برخی آزمایشها مخصوص بانوان خواهد بود که میتواند به صورت موردی و با دستور و صلاح دید پزشک متخصص یا عمومی برگزار شود، از جمله آزمایش پاپ اسمیر، غربالگری سرطان سینه، تست غربالگری دهانه رحم و غربالگری (STI).
از طرفی برخی آزمایشها نیز مخصوص آقایان هستند که با دستور پزشک به آزمایش چکاپ کامل اضافه خواهند شد. از مهمترین این آزمایشها برای مردان تست کامل و تخصصی پروستات است.
در آزمایشگاه حیات تبریز، کلیه آزمایشهای مربوط به چکاپ کامل با دستگاههای مدرن و به روز انجام میشود.
در ادامه نگاهی میاندازیم به جزئیات آزمایش چکاپ کامل:
- آزمایش خون
آزمایش خون یا CBC در واقع با شمارش کامل سلولهای خونی همراه است. این آزمایش که به صورت لاتین Complete Blood Count مشهور است، عضو جدایی ناپذیر چکاپ کامل بدن بوده و طی آن میزان گلبولهای قرمز (RBC) و سفید(WBC) و پلاکتها (PLT )مشخص میشود. آزمایش شمارش کامل سلولهای خونی برای تعیین وضعیت سلامتی، غربالگری برخی بیماریها مانند کم خونی، سرطان خون، مالاریا و عفونت و همچنین ارزیابی وضعیت تغذیهای به کار میرود. - آزمایش ادرار
آزمایش ادرار یا urine analysis یکی دیگر از مهمترین بخشهای آزمایش کلی شما محسوب میشود. معمولا آزمایش ادرار برای بررسی بیماریها مانند مانند عفونت ادراری، بیماری های کلیوی و دیابت استفاده میشود.
بهتر است بدانید که رنگ ادرار، بو، اسیدیته، غلظت، کتون، خون، قند، پروتئین، نیتریت، گلبول های سفید، گلبول های قرمز، نوع سلول های موجود در ادرار و سایر اجزای آن مانند باکتری و بلورها در این آزمایش اندازه گیری می شود. - آزمایش قند خون
آزمایش قند خون Blood Sugar Test یکی دیگر از موارد بسیار مهم در چکاپ کامل بدن است. طبیعی است که این آزمایش برای تشخیص وضعیت بیماری دیابت بیمار انجام میشود. بنابراین این آزمایش در کل برای غربالگری بیماری دیابت یا بررسی سیر بیماری دیابت مفید خواهد بود. - آزمایش چربی خون
آزمایش چربی خون یا Lipid profile یکی دیگر از آزمایشهای مهم در چکاپ کامل بدن است. نتیجه مستمر این آزمایش در تعیین خطر ابتلا به بیماری های قلبی، سکته مغزی و قلبی و بیماریهای مرتبط کمککننده است.
خیلی از مردم علاقه دارند نتیجه آزمایش چربی خون خود را قبل از مراجعه به پزشک متخصص، تفسیر کنند. این آزمایش شامل اندازهگیری پارامترهای مختلفی مانند کلسترول، تری گلیسیرید، لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) است. - آزمایش تیروئید
آزمایش تیروئید از دیگر آزمایشهای مهم در چکاپ کامل بدن محسوب میشود. این آزمایش برای بررسی اختلالات غده تیروئید شامل هیپوتیروئیدی، هیپرتیروئیدی، گواتر، ندول تیروئیدی و … استفاده میشود. - آزمایش مدفوع
آزمایش مدفوع ممکن است در همه چکاپهای کامل وجود نداشته باشد و این به نظر پزشک متخصص و هدف او از برگزاری این آزمایش بستگی دارد. در چنین آزمایشی مدفوع از نظر رنگ، شکل، گلبول سفید، چربی، فیبر، عفونت، وجود باکتری، ویروس، قارچ، انگل و خون مخفی در مدفوع بررسی میشود. - آزمایش روماتیسم (RA)
آزمایش روماتیسم البته در همه چکاپهای کامل رویت نمیشود. اما بهتر است از سن 40 سالگی به بعد حتما در چکاپ کامل افراد لحاظ شود. برای تشخیص این بیماری آزمایش های مختلفی در قالبآزمایش روماتیسم انجام می شود، از جمله: anti CCP ،(CRP) C-Reactive Protein، ANA، فاکتور روماتوئیدی (RF )، اسید اوریک (uric acid)، کلسیم (Ca)، آلکالین فسفاتاز (ALP) و سدیمانتاسیون یا سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR). برای انجام این آزمایش لازم نیست ناشتا باشید. - آزمایش بررسی عملکرد کبد (LFT)
به علت آسیب وارد شده، عملکرد سلول های کبدی کاهش مییابد و در نتیجه سطح پروتئین های تولید شده توسط کبد نیز در خون کاهش می یابد. با اندازه گیری سطح این آنزیم ها و پروتئین ها میتوان عملکرد کبد را بررسی کرد.
در این آزمایش، اندازهگیری آلبومین، بیلی روبین، آلکالین فسفاتاز، لاکتات دهیدروژناز، زمان پروترومبین، ترانس آمیناز آلانین، ترانس آمیناز اسپارتات، گاما گلوتامیل صورت میگیرد.
فواید چکاپ کامل
بسیار اهمیت دارد که با آزمایش چکاپ کامل بدن دست کم 2 بار در طول سال از وضعیت سلامتی بدن خود آگاه باشیم. این تفکر اشتباهی است که عدهای از ترس آگاهی از مشکلی در بدن خود، هرگز آزمایش نمیدهند. چنین طرز تفکری اصولا کلید بیماریهای مزمن و خطرناک است. بیماریهایی که اگر به موقع تشخیص داده شوند، هرگز خطرناک نخواهند بود و تحت کنترل قرار میگیرند.
در کشورهای پیشرفته مانند حوزه اسکاندیناوی، اروپای غربی و آمریکای شمالی، اصولا پزشک خانواده برگزاری دست کم 3 بار تست کامل و چکاپ بدن را به صورت اجباری برای اعضای یک خانواده در نظر میگیرد.
هر شهروند در کنار دو بار ویزیت کامل دندان، دو بار ویزیت دقیق و کامل چشم، یک بار ویزیت کامل گوش و حلق و بینی در سال، حتما دست کم دو بار آزمایش چکاپ کامل بدن را انجام میدهد. البته تفسیر این آزمایش کامل توسط پزشک متخصص مهمتر از برگزاری آن است.
این بخشی از سبک زندگی درست و استاندارد است که یک شهروند باید آن را بخشی از زندگی سالم خود قرار بدهد.
از مزایای چکاپ کامل بدن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تشخیص به موقع بیماریهای کوچک و بزرگ
- صرفه جویی در هزینههای درمانی که ممکن است روزی سرسام آور باشند اما با تشخیص به موقع بسیار ناچیز خواهند بود
- انتخاب درمان سادهتر و کمدردتر در صورت تشخیص به موقع مشکلات احتمالی
- پیشگیری از بروز بیماری های خطرناک با تشخیص به موقع آنها
سخن پایانی
آزمایش چکاپ کامل برای پیشگیری از بیماریهای خطرناکی صورت میگیرد که همیشه در کمین بدن ما قرار دارند. بدن سالم باید در طول سال بارها مورد ارزیابی قرار بگیرد. زندگی مدرن و ماشینی این روزگار باعث شده که بدن انسان هر چند سالم و قدرتمند، مدام با آلودگی صوتی و هوا مواجه شود. تغذیه سالم چیزی است که رعایت کردنش در زندگی شهری بسیار سخت شده است. بهتر است در طول سال چند بار با انجام آزمایش چکاپ کامل بدن، مراقب سلامتی خود و خانواده باشیم.