شانکروئید، بیماری خطرناک اما کمپیدا
شانکروئید یکی از بیماریهای نادر، مخصوص آفریقا و آمریکا (مناطق گرمسیری) است. نام دیگرش شانکر نرم chancroid است که عامل آن باکتری هموفیلوس دوکرئی Haemophilus Ducreyi است.
دوره کمون این باکتری 2 الی 14 روز است. اولین تظاهر آن به صورت یک جوش کوچک التهابی است که پس از ۳-۲ روز تبدیل به پوستول (چرکدانه) شده و بعد زخم میشود. ضایعه حاشیه مشخصی دارد، متموج نیست و دردناک گزارش شده است.
نسبت ابتلای مرد به زن، ۱۰ به ۱ بوده و در ۵۰٪ موارد همراه با لنفادنوپاتی دردناک و یکطرفه اینگوینال است. به صورتیکه در ۲۵٪ موارد غدد لنفی چرکی شده و به خارج سر باز میکند.
شیوع شانکروئید در مردان ختنه شده سه برابر کمتر است. بنابراین در کشورهای اسلامی به علت اجباری و یا مرسوم بودن ختنه، میزان گسترش این بیماری جنسی بسیار کمتر است. در واقع این عفونت باکتریال، باعث ایجاد زخمهای دردناک در اندام تناسلی شده و فقط از طریق تماس جنسی منتشر میشود.
درمان شانکروئید
این بیماری مقاربتی را میتوان با آنتی بیوتیکهای تجویز شده توسط پزشک درمان کرد.
برای درمان شانکروئید از آنتیبیوتیکهایی مانند: سفتریاکسون، آزیترومایسین، اریترومایسین و سیپروفلوکساسین استفاده میشود.
انواع عفونت مقاربتی
پنج STI رایج (عفونتهای مقاربتی) که باید مراقب آنها باشید، بیشتر مربوط به ویروس و باکتری است تا قارچ.
انواع مختلفی از عفونتهای مقاربتی وجود دارد، برخی قابل درمان هستند، برخی نه، برخی علائم وحشتناک دارند، برخی اصلاً علامتی ندارند. در اینجا پنج بیماری مقاربتی رایج آورده شده است:
- ویروس نقص ایمنی انسانی HIV
- کلامیدیا
- سوزاک
- شانکروئید یا جوشهای چرکین روی آلت (آتشک)
- تبخال
علائم شانکروئید
معمولا در عرض چهار تا ده روز پس از تماس رخ میدهد. زخم به صورت یک برآمدگی نرم و مرتفع شروع میشود که تبدیل به زخمی پر از چرک و باز با لبههای فرسوده شده یا پاره شده خواهد شد. زخم میتواند بسیار دردناک باشد، اگرچه گاهی اوقات افراد از وجود آن آگاه نیستند. غدد لنفاوی دردناک گاهی اوقات میتوانند در کشاله ران ایجاد شوند.
همان طور که ذکر شد، شانکروئید توسط باکتری هموفیلوس دوکرئی Haemophilus ducreyi ایجاد و منجر به زخمهای دردناک و سطحی، اغلب با لنفادنوپاتی منطقهای میشود. شانکروئید در آسیا، آفریقا و حاشیه دریای کارائیب وجود دارد و یکی از عوامل مهم انتقال HIV است. زخم تناسلی ناشی از شانکروئید دردناک، حساس و تقریبا غیر قابل تحمل است.
برخی علائم ثبت شده در سازمان بهداشت جهانی درباره این بیماری عبارت است از:
- برجستگی های برجسته و دردناک روی پوست اندام تناسلی شما
- زخمهایی با لبه های نرم و نازک که از این برجستگیها ایجاد میشوند
- پوست قرمز و براق روی زخمها
- نشت چرک و مایع عفونی
- گسترش و اتصال این زخم ها به مناطق بزرگتر
نباید فراموش کرد که شانکروئید یک بیماری مقاربتی بسیار مسری و در عین حال قابل درمان است.
آیا شانکروئید همان سیفلیس است؟
رویت یک شانکر یکی از علائم سیفلیس بوده، در حالی که شانکروئید نشانهای از STI به همین نام است. به راحتی می توان فهمید که چرا مردم این دو ضایعه را اشتباه می گیرند، زیرا هر دو ناشی از عفونتهای باکتریایی مقاربتی هستند. آنها معمولاً در اندام تناسلی و دهان ظاهر میشوند. اما در واقع شانکروئید با سیفلیس متفاوت است.
تشخیص و آزمایش مخصوص شانکروئید
هیچ آزمایش آزمایشگاهی قادر به تایید فوری تشخیص شانکروئید نیست. تشخیص قطعی شانکروئید بر اساس جداسازی H ducreyi در محیطهای خاص است، اما چنین آزمایشهایی در بسیاری از مراکز به آسانی در دسترس نیستند.
بهتر است بدانید که سازمان غذا و داروی ایالات متحده FDA هیچ آزمایش واکنش زنجیره ای پلیمراز PCR را برای شانکروئید تایید نکرده است.
چگونه خطر ابتلا به شانکروئید را کاهش دهم
کارهایی وجود دارد که میتوانید برای کاهش خطر ابتلا به شانکروئید انجام دهید، از جمله:
- خودداری کامل از رابطه جنسی
- داشتن رابطه جنسی فقط با یک شریک غیر آلوده
- داشتن رابطه جنسی ایمن با استفاده از کاندوم برای رابطه جنسی دهانی، واژینال و مقعدی. کاندوم باید هرگونه ناحیه آلوده را بپوشاند.
- اطمینان حاصل کنید که چرک از ناحیه عفونی به شما برخورد نمیکند. اگر شانکر نرمی دارید، مطمئن شوید که چرک را به جای دیگری از بدن خود یا به شخص دیگری منتقل نکنید.