همه چیز درباره سلامت جنین
سلامت
جنین دقیقا همان چیزی است که یک مادر مسئولیت پذیر و دلسوز به عنوان یک دغدغه جدی
به دنبال اجرای آن و راهکارهای
عملی آن است. بزرگان علم طب بر این باورند که
نباید در فرایند سلامت جنین افراط کرد و وسواس داشت اما در هر حال مهم است که
موارد پایه و اصولی رعایت شوند. در این مقاله
با شما از مهمترین موضوعات در حوزه سلامت جنین خواهیم گفت.
40 هفته مهم
ما
تمایل داریم فرض کنیم که بارداری باید در هفته 40 به پایان برسد، اما اغلب بیشتر
طول می کشد: 41 یا 42 هفته هنوز طبیعی است و نوزادان تا هفته 42 پس از زایمان در
نظر گرفته نمی شوند. اگرچه نمی توانید برای
زایمان و در نهایت دیدن نوزاد خود صبر کنید، اما این روزهای آخر را فرصتی برای
نوازش جسم و روح خود در نظر بگیرید.
تمام
آزمایشها، ردیابهای بارداری و معاینات پزشکی بر اساس سن حاملگی انجام میشوند که
بر اساس تعداد هفته شمارش میشود. سن جنین
از زمان تخمک گذاری یا لقاح محاسبه می شود و حدود دو هفته کمتر از سن بارداری
است.
سن
جنین به طور مستقیم به منظم و طولانی بودن چرخه قاعدگی بستگی دارد. این سن بسیار
تقریبی است، زیرا تعیین تاریخ دقیق تخمک گذاری یا لقاح بسیار دشوار است. این بدان
معنا است که تعیین سن دقیق جنین نیز غیرممکن است. برخلاف تصور رایج، سونوگرافی نمیتواند
سن دقیق یا تاریخ زایمان را نشان دهد. آنها فقط نشان می دهند که آیا اندازه جنین
برای سن حاملگی محاسبه شده مناسب است یا خیر.
فولیکول
غالب که توسط هورمونها تحریک شده، داخل تخمدان خود رشد کرده و بالغ میشود. تقریبا
در اواسط چرخه، دیواره آن پاره و تخمک بالغ آزاد میشود. این یعنی تخمک گذاری! زمان تخمک گذاری برای هر
زن متفاوت است و میتواند در هر یک از روزهای 7-22 چرخه یا دوره پریود انجام شود. برای
اکثر زنان، تخمک گذاری در روز 14 اتفاق می افتد.
در
صورتی که تخمک بارور شده در دیواره رحم کاشته شود، پوشش باعث ذخیره مواد مغذی میشود.
در همین حال، تخمک در طول لوله فالوپ به سمت رحم حرکت میکند. اگر اسپرم ظرف 24 ساعت آینده آن را بارور کند،
زیگوت حاصل در قدم بعدی به دیواره رحم میچسبد.
هفته سوم هیجان انگیز
در
هفته سوم لحظه به وجود آمدن جنین قابل ردیابی علمی است. این همان زمانی است که
اسپرم و تخمک به هم می پیوندند و فرزند آینده شما شروع به رشد و تکامل میکند.
در
پایان هفته 3 این سلول تقسیم شده به رحم می رسد و خود را در دیواره آن جاسازی می
کند. این فرآیند حدود 40 ساعت طول می کشد
و پس از آن جنین به تغذیه خود از بدن مادر روی می آورد. محل لانه گزینی جایی است که جفت که از طریق آن
مواد مغذی به نوزاد منتقل می شود، بعداً رشد می کند. یک هفته پس از لقاح، سلولهای جفت شروع به ترشح
گنادوتروپین جفتی انسانی (هورمون HCG) میکنند که
به بدن سیگنال میدهد که برای بارداری دوباره اعلام ممنوعیت کند.
بارداری خارج از رحم
اگر
بعد از هفته های 3 یا 4، زمانی که مشکوک به بارداری هستید، لمس کردن شکم شما
دردناک است، اگر دچار اسپاسم یا درد در سمت راست یا چپ شکم خود هستید، و به خصوص
اگر این درد در حال افزایش است، ارزش این را دارد که حتما به پزشک خود مراجعه کنید
و این نشانه را جدی بگیرید.
هفته چهارم لعنتی!
احساسات
غیرمعمول در مادر در هفته چهارم بیشتر ظاهر می شوند: افزایش خواب آلودگی و ضعف،
کاهش اشتها و واکنش شدید به بوهای تند. خلق و خوی غیر طبیعی کمی اوج میگیرد و
روان شناسان در این مرحله مادر را به مطالعه رمان یا تماشای فیلم دعوت میکنند.
در
هفته چهارم ورزش متوسط و آرام در دوران بارداری برای بدن مفید است. زنانی که همیشه
فعال بودهاند میتوانند به همین روش ادامه دهند، فقط کمی از بار و میزان ورزش خود
بکاهند.
حتی
افزایش وزن و دور کمر هم مشکلی ندارد، تا زمانی که فرم های مناسب ورزش را انتخاب
کنید. یوگای قبل از تولد یک تفریح یا سبک
زندگی نیست بلکه یک اتفاق مفید و گاهی واجب است.
آزمایشهای غربالگری
آزمایشهای
غربالگری نمونهای از آزمایشها است که برای بررسی وضعیت جنین از نظر ابتلا به
ناهنجاریهای کروموزومی در ۳ ماهه اول و دوم بارداری انجام میشود. آزمایشات
غربالگری شانس یا احتمال این که جنین یکی از چند بیماری مشخص را داشته باشد را
نشان میدهد.
غربالگری
سه ماهه اول بارداری یک تست ترکیبی شامل آزمایش خون مادر و سونوگرافی به همراه تعیین
NT
است.
بر
اساس نتایج غربالگری سه ماهه اول، خانم های باردار به سه دسته خطر بالا، خطر متوسط
و خطر پایین تقسیم می شوند.
تریپل مارکر
این
آزمایش یک آزمون غربالگری در سه ماهه دوم بارداری است که به منظور ارزیابی میزان
خطر ابتلا به سندرم داون، ترایزومی ۱۸ و ناهنجاریهای لوله جنینی از جمله
انسفالوپاتی استفاده می شود. در این آزمایش که در هفته ۱۵ و ۵ روز تا قبل از هفته
۲۰ بارداری
انجام می گیرد، سه شاخص مهم و تاثیرگذار بیوشیمیایی
AFP و UE3 و
βHCG سنجیده میشود.
کواد مارکر
این
روش غربالگری که در آن چهار شاخص بیوشیمیایی (AFP-βHCG-UE3-
Inhibin A) موجود در خون مادر سنجیده می شود، کواد مارکر نامیده می شود و برای
غربالگری سندرم داون، ترایزومی ۱۸ و نقص لوله عصبی
(Natural tube defects) استفاده می شود.
سونوگرافی سلامت جنین
یکی
از آزمایش های معمولی که در همه مادران باردار برای بررسی وضعیت جنین انجام می شود سونوگرافی
است. این تست از هفته 5 یا 6 بارداری
تا هفته های آخر (هم در سه ماهه اول و هم در سه ماهه دوم) قابل انجام است.
آزمایش
سونوگرافی می تواند با بررسی
کلی سلامت جنین و رشد او همراه باشد. وضعیت تکامل و ابعاد اعضای بدن برای تعیین سن
بارداری و کنترل ضربان قلب و بررسی مقدار مایع آمینوتیک یک دید کلی در مورد وضعیت
سلامتی جنین در اختیار قرار می دهد.
فراموش
نکنید که سونوگرافی و آزمایش های خون تنها احتمال ابتلای جنین به برخی ناهنجاری های
کروموزومی یا ژنتیکی را تخمین می زند و به هیچ عنوان به شما در مورد سلامت جنین
اطمینان نمیدهد.
غربالگری سلامت جنین با استفاده از DNA جنینی
مقادیر
اندکی از DNA جنینی از طریق جفت وارد خون مادر می شود و
با بررسی خون مادر می توان DNA جنینی را
استخراج و آنالیز کرد.
تست
غربالگری سلامت جنین با استفاده از DNA جنینی که به
آن آزمایش خون غیرتهاجمی پیش از تولد گفته می شود، برای بررسی ناهنجاری های
کروموزومی از قبیل تریزومی ۲۱ (سندرم داون) ،تریزومی ۱۸ ( سندرم ادوارد) و تریزومی
۱۳ ( سندرم پاتو) انجام می گیرد و با دقت بسیار بالایی وجود اختلالات ژنتیکی را در
جنین آنالیز میکند.