آزمایش قارچ ناخن
آزمایش قارچ ناخن یکی از آزمایشهای تخصصی و مهم است که باید با دستگاه مخصوص و توسط نیروی انسانی متخصص در محیطی عاری از میکروب و آلایندهها انجام شود.
متاسفانه در برخی آزمایشگاههای نامعتبر، نمونه برداری از ناخن چندان با دقت و با رعایت استانداردها صورت نمیگیرد.
در این مقاله با شما از جزئیات آزمایش قارچ ناخن و نوع تفسیر نتیجه آن خواهیم گفت.
بیماریها ناخن
ناخن دست و پا معمولا به خاطر عدم رعایت بهداشت فردی دچار بیماریهای عفونی میشوند. این بیماریها گاهی به خاطر یک عفونت دیگر در بدن شکل میگیرد و در واقع به نشانهای از یک بیماری دیگر تبدیل میشود اما گاهی خود ناخن محل ابتلا است و بیماری مخصوص به همین ناحیه را شامل خواهد شد.
اتفاقاتی که ممکن است برای ناخن رخ بدهد شامل موارد زیر است:
- تغییر رنگ کلی ناخن مانند زردی ناخن
- تغییر در شکل ناخن مانند چماقی شدن ناخن و ایجاد حفره در ناخن
- تغییر در ضخامت ناخن
- شکنندگی ناخن
- خونریزی در اطراف ناخنها
- تورم در اطراف ناخنها
- درد ناخنها یا اطراف آنها
- جدا شدن ناخن از بستر
در تغییر رنگ ناخنها با رنگ آبی نوع تفسیر میتواند این باشد: اکسیژن کافی در جریان خون شما وجود ندارد.
ناخن سفید به بیماری کبد یا دیابت مربوط است. ناخنهای رنگپریده مستقیما به کم خونی اشاره دارد. ناخنهای نیمهصورتی و نیمهسفید پزشک متخصص را به سمت مشکل کلیوی هدایت میکند.
ناخنهای زرد نیز نشانهای برای بیماری ریه، آرتریت روماتوئید یا عفونت ناخن هستند. البته همه این موارد باید به تشخیص پزشک متخصص باشد و اینها نشانه هستند نه دلیل قطعی یک بیماری.
بیوپسی از ناخن
ممکن است پزشک متخصص برای تشخیص بهتر از آزمایشگاه درخواست بیوپسی از ناخن کند. این یعنی آزمایش مخصوص نوع عفونت که ممکن است باکتریال، قارچی و حتی ویروسی باشد باید در نتیجه و گزارش آزمایشگاه برای پزشک متخصص درج شود.
به طور کلی نمونه هايي كه براي آزمايشگاه قارچ شناسي ارسال ميشود در سه حالت طبقه بندی میشوند:
- نمونه هاي جلدي (پوست -مو- ناخن)
- زير جلدي
- احشايي – ادرار – خون – بزاق – خلط – مايع مغزي نخاعي(csf)
طبیعی است که جمع آوري نمونه ناخن به مراتب دشوارتر از نمونه پوست و مو است.
مراحل نمونه گیری از ناخن
برای این کار، اول ناخن را از نظر ضخامت و رنگ بررسي کرده، ناخن با حالت گچي، شياردار و نقطه نقطه را انتخاب کرده، سپس با پارچه سفيد و تميز آغشته به الكل 70% ناخن را تميز ميكنند تا قارچهاي ساپروفيت و باكتريهاي احتمالي حذف شوند.
در مرحله بعدی، ناخن را با استفاده از ناخن گيرهاي مخصوص تا مرز ناحيه سالم كوتاه ميكنند.
سپس با استفاده از اسكالپل (تيغ جراحي) تيز ناخن و بخشهای کناری و وابسته به آن را از قسمت بستر ميتراشند. در نهایت نیز اولين تراش را دور ريخته بقيه را جهت بررسي ميكروسكوپي و كشت به مقدار كافي جمع آوري ميكنند.
نکته مهم: در ضايعات چرك دار و متورم با استفاده از سو آپ استريل از چرك و بافت اطراف ناخن برداشت ميشود و برای تهيه گسترش بر روي لام (اسمير) و همچنين جهت كشت روي محيط به كار ميرود.
فراموش نکنید که در آزمايشگاه قارچ شناسي محيط هاي كشت مورد استفاده و مواد آلوده قبل از دور ريختن حتما بايد استريل شوند اين استريل شدن توسط اتوكلاو (با حرارت مرطوب و بخار آب استريل ميكند) انجام ميشود.
بیماریهای قارچی ناخن زیر پوستی
بیماریهای این دسته شامل کروموبلاستوما یکوزیس(chromoblastomycosis)، مایستوما(mycetoma)، اسپوروتریکوزیس(Sporotrichosis) و رینوسپوریدیوزیس (Rhinosporidiosis) هستند.
نمونه جمعآوری شده از این ضایعات ممکن است گرانول و چرک دملهای باز، مایع مجاری تخلیهای یا دملهای سربسته و نسوج به دست آمده و حاصل از بیوپسی باشند.
شرایط بیمار برای نمونه برداری از ناخن
فرد نمونه گیر در آزمایشگاه قارچ شناسی باید قبل از نمونه گیری درخواست های زیر را بیمار داشته باشد:
- برای نمونه اگر فرد قبل از آزمایش از کرم استفاده کرده باشد باعث پوشانیده شدن ضایعه شده و در زیر میکروسکوپ چیزی دیده نخواهد شد.
- عدم استحمام بيمار يا شستشوي محل ضايعه به مدت 7-4 روز
- عدم استفاده از كرم يا داروهاي موضعي در محل ضايعات سطحي
- گاهي ناشتايي (با توجه به دستور پزشک معالج و متخصص)
- پاك کردم محل ضايعه از فلور طبیعی بدن و ناخن
به طور کلی روش های تشخیص در قارچ شناسی به ترتیب زیر است:
- نمونه برداری
- آزمایش مستقیم
- تهیه گسترش و رنگآمیزی
- کشت
- تستهای سرولوژی
- تستهای بیولوژیک
- تلقیح به حیوانات حساس آزمایشگاهی
آزمایش قارچ یک فرایند تخصصی است و در همه آزمایشگاههای شهر بزرگ تبریز انجام نمیشود. شرط مهم این آزمایش، دقت کافی، رعایت استانداردها و استفاده از نیروی متخصص در کنار دستگاههای نوین تشخیصی است.
در آزمایشگاه حیات تبریز، هدف اصلی استفاده از جدید ترین تکنولوژیهای روز دنیا و امکانات الکترونیک است تا خدمات را صحیح، دقیق، سریع و با کمترین هزینه ارائه کند. در این آزمایشگاه مراجعه کننده اولین اولویت است و سعی میشود تمامی آزمایشها مطابق با بهروزترین استانداردهای بین المللی و ملی با رعایت استانداردهای کنترل کیفی انجام شوند.